Przewozy szybko psujących się artykułów żywnościowych podlegają międzynarodowej umowie ATP. Najnowsza jej wersja obowiązuje poza Polską od 23 września 2013 roku. Jednakże w naszym kraju wciąż funkcjonuje umowa w brzmieniu z dnia 1 września 1970 roku, zatwierdzona prze Rząd Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w 1984 roku. Skąd takie różnice i jakie obowiązki faktycznie nakłada w tym zakresie prawo na polskiego przewoźnika?

Czym jest porozumienie ATP?

Umowa ATP to międzynarodowa konwencja dotycząca przewozu artykułów spożywczych szybko psujących się, a także odnosząca się do specjalnych środków transportu dopasowanych do tych przewozów. Została ona sporządzona w Genewie 1 września 1970 roku. Polska przystąpiła do niej kilkanaście lat później na mocy oświadczenia rządowego.

ATP stosuje się do każdego przewozu głęboko zamrożonych lub zamrożonych artykułów żywnościowych (wymienionych w załączniku 2 do umowy) oraz artykułów żywnościowych nawet gdy nie są one głęboko zamrożone lub zamrożone (wymienionych w załączniku 3 do umowy). ATP reguluje przede wszystkim wymagania co do temperatury, w której należy przechowywać dany towar, wyposażenia i warunków termicznych pojazdu, kontroli zgodności z normami środków transportu chłodzonych lub ocieplanych, procedur i metod pomiarów oraz kontroli urządzeń chłodniczych i grzewczych.

Porozumienie to wykorzystuje się do przewozów samochodowych i kolejowych wykonywanych na własny            rachunek lub na rzecz osób trzecich oraz przewozów morskich wykonywanych na odległość mniejszą niż 150 km, poprzedzonych przewozami lądowymi – jeżeli miejsca załadowania i wyładowania ładunku znajdują się w dwóch różnych państwach i jeżeli miejsce wyładowania ładunku znajduje się na terytorium jednej ze stron umowy.

Konwencję podpisały: Wielka Brytania, Belgia, Austria, Niemcy, Polska, Portugalia,Norwegia, Maroko, Hiszpania, USA, Węgry, Holandia, Irlandia,Chorwacja, Dania, Słowacja, Słowenia, Włochy, Czechy, Federacja Rosyjska, Kazachstan, Szwecja, Luksemburg, Grecja, Finlandia i Jugosławia.

Zmiany w ATP a polskie prawo

Umowa ATP na przestrzeni lat podlegała licznym zmianom, jednak żadna z nich nie weszła do polskiego prawa. Stąd też pewne spory podczas kontroli dokonywanych przez ITD lub Służbę Celną. Przede wszystkim chodzi o kary za brak świadectwa ATP w czasie wykonywania przewozów, brak świadectwa na dany środek transportu, czy wystawienie go w innym kraju.

Organy kontrolne powołują się na jedyną polskojęzyczną wersję umowy z 1970 roku, tymczasem znowelizowane przepisy z 2013 roku nie nakładają na przewoźnika obowiązku posiadania w pojeździe certyfikatu ATP, lecz umożliwiają posłużenie się innymi oznaczeniami zamieszczonymi na środku transportu np. tabliczkami znamionowymi.

Niestety polskich przewoźników dotyczy jednak niekorzystny obowiązek posiadania w pojeździe w czasie przewozu certyfikatu ATP i okazywania go przez kierowcę na żądanie organów kontrolujących (potwierdza to także ustawa o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001r.). Dlatego też służby kontrolne mają pełną swobodę w karaniu. Nierzadko na przewoźnika za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, z umową międzynarodową lub z warunkami określonymi w zezwoleniu zostaje nałożona kara 8 tys. zł.

Dodatkowo umowa z 2013 roku wprowadziła zasadę, że w przypadku przeniesienia pojazdu do innego kraju (będącego stroną umowy), świadectwa wydane przez organ kraju dotychczasowej rejestracji pojazdu mogą zachować ważność przez 3 miesiące. Przewoźnik dokonujący zakupu środków transportu za granicą ma zatem możliwość ich wykorzystywania do przewozów artykułów szybko psujących się bezpośrednio po ich zakupieniu. I w tym przypadku polscy przewoźnicy nie mają takiej możliwości, gdyż nowy przepis także nie ma do nich zastosowania.

Zmian w umowie ATP przez te 45 lat można byłoby mnożyć, ale nas one nie dotyczą, gdyż w polskim obszarze prawnym umowy międzynarodowe obowiązują w takiej wersji, w jakiej zostały one ogłoszone zgodnie z przepisami.

Podsumowując

Założeniem konwencji ATP jest polepszenie warunków zachowania jakości szybko psujących się artykułów żywnościowych w czasie ich przewozu, w szczególności w ramach handlu międzynarodowego. Umowa ATP obowiązuje ze zmianami od 2013 roku, jednak nie została ona zatwierdzona formalnie w Polsce. Zgodnie z istniejącym stanem faktycznym nie posiada ona u nas mocy prawnej, ani mocy wiążącej dla sądów i organów administracji. Oczywiście implementacja nowej wersji do krajowych przepisów byłaby o wiele bardziej korzystna dla rodzimych przewoźników. Póki co nikomu na tym jednak nie zależy.

Tekst nowej umowy ATP oraz wszystkie jej dotychczasowe aktualizacje dostępne są w języku angielskim, francuskim i rosyjskim na stronie UNECE.

Informacja za: oświadczenie rządowe z dnia 24 września 1984r., www.cds-odszkodowania.info, www.akademia-tp.pl, www.chlodnictwoiklimatyzacja.pl,

The post Przewozy artykułów żywnościowych szybko psujących się a umowa ATP appeared first on Giełda Ładunków.

W umowie ATP znajdziemy cztery grupy pojazdów, którymi dopuszczalne jest przewożenie żywności. Wybór odpowiedniej naczepy uzależniony jest od wymaganej dla danej grupy towaru temperatury:
1.    izotermiczne środki transportu (izotermy),
2.    środki transportu z zasobnikiem zimna (lodownie), w których jako źródło chłodu służą, np.
a.    lód naturalny z dodatkiem lub bez dodatku soli,
b.    suchy lód,
c.    płyty eutektyczne,
3.    środki transportu z urządzeniem chłodniczym (chłodnie),
4.    środki transportu z urządzeniem ogrzewczym.

1.    Izotermiczny środek transportu (izoterma)
Jest to środek transportu, którego ściany, podłoga, dach oraz drzwi są wykonane ze materiałów termoizolujących. Dzięki temu ogranicza się wymianę ciepła między wnętrzem naczepy a środowiskiem zewnętrznym.  Izoterma może zaliczać się do jednej z dwóch kategorii ( ?k? = globalny współczynnik przenikania ciepła):
– IN – środek transportu z izolacją normalną o współczynniku k nie większym niż 0,7 W/m2K
– IR – środek transportu z izolacją wzmocnioną o współczynniku k nie większym niż 0,4 W/m2K

2.    Środek transportu z zasobnikiem zimna (lodownia)
Jest to środek transportu, który pozwala obniżać temperaturę wewnątrz próżnego nadwozia. W zależności od klasy naczepy (oraz max. temp. zewnętrznej +30?C) , temperatura wnętrza może być obniżona do:
– Klasa A ? |+7?C|
– Klasa B ? |-10?C|
– Klasa C ? |-20?C|
– Klasa D ? | 0?C|
Temperatura zostaje obniżona dzięki użyciu źródeł zimna, innych niż mechaniczne lub absorpcyjne . Może nim być lód naturalny, bądź suchy, płyty eutektyczne, skroplone gazy.

3.    Środek transportu z urządzeniem chłodniczym (chłodnia)
Jest to izotermiczny środek transportu, posiadający indywidualne lub wspólne urządzenie chłodnicze. Naczepa typu chłodnia jest niezwykle uniwersalna, dlatego tak często używana jest przy przewozie żywności. Nadwozie tego typu musi być przygotowane do schłodzenia wnętrza do odpowiedniej temperatury, przy +30?C na zewnątrz oraz do utrzymania wymaganej temperatury przez  cały okres przewozu towaru. Wyróżnia się 6 klas nadwozi chłodniczych:
– Klasa A ? |+12 – 0|?C włącznie,
– Klasa B ? |+12 – -10 |?C włącznie,
– Klasa C ? |+12 – -20 |?C włącznie,
– Klasa D ? | ?0 |?C,
– Klasa E ? |? -10|?C,
– Klasa F ? |? -20|?C.

4.    Środek transportu z urządzeniem ogrzewczym
Jest to izotermiczny środek transportu, który wyposażony został w urządzenie ogrzewcze. Pozwala ono na podwyższenie temperatury wewnątrz próżnego nadwozia. Naczepa musi utrzymać temperaturę przez co najmniej 12 godzin bez włączania ogrzewania.

?    Klasa A. Ogrzewany środek transportu w średniej temperaturze zewnętrznej -10°C.
?    Klasa B. Ogrzewany środek transportu w średniej temperaturze zewnętrznej -20°C.

Współczynnik K środków transportu klasy B nie powinien być wyższy niż 0,4 W/m2 °C (÷0,35 kcal /h m2 °C).

The post Rodzaje pojazdów przeznaczonych do transportu żywności (ATP) appeared first on Giełda Ładunków.